De energiebesparingsplicht verplicht bedrijven en instellingen die per locatie jaarlijks 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m3 aardgas(equivalent) of meer gebruiken, om alle erkende energiebesparende maatregelen te nemen die zich binnen 5 jaar terugverdienen. Het kabinet wil die termijn per 1 juli 2027 verlengen naar 7 jaar; dat is op 6 november 2026 nog een voorstel. Kan je aansluiting door netcongestie niet groeien, dan hoef je elektrificatiemaatregelen voorlopig niet uit te voeren, zo zegde de minister op 14 oktober 2026 toe.
In het kort:
- Nu geldt: maatregelen met een terugverdientijd van 5 jaar of minder, vanaf 50.000 kWh of 25.000 m3 aardgas(equivalent) per locatie per jaar (RVO).
- Voorstel voor 1 juli 2027: terugverdientijd van 5 naar 7 jaar, ondergrens blijft gelijk. Het ontwerpbesluit is nog niet vastgesteld.
- Toezegging van de minister: wie door netcongestie niet kan verzwaren, krijgt uitstel voor elektrificatie. Een brief van de netbeheerder volstaat; de werkwijze met modelbrieven volgt nog.
- Nieuwe rapportages moeten volgens RVO uiterlijk 1 december 2027 binnen zijn.
Postcodecheck
Check de netstatus op je postcode
Zie direct of er op jouw locatie ruimte is voor een nieuwe of zwaardere aansluiting, en voor teruglevering.
Wat verandert er in 2027?
Peildatum van deze tabel: 6 november 2026. "Voorstel" betekent dat de regel nog niet in het Staatsblad staat.
| Onderdeel | Nu | Vanaf 1 juli 2027 | Status | Bron |
|---|---|---|---|---|
| Terugverdientijd | 5 jaar of minder | 7 jaar of minder | Voorstel: ontwerpbesluit in de voorhangprocedure | IPLO, Solar Magazine |
| Ondergrens | 50.000 kWh of 25.000 m3 aardgas(equivalent) | Blijft gelijk; 100.000 kWh gaat niet door | Voorstel (consultatietekst) | IPLO |
| Erkende Maatregelenlijst (EML) | Huidige lijsten | Nieuwe lijsten, bijgewerkt naar techniek en kosten | Verwachting RVO: voorgenomen lijst januari 2027, definitief mei 2027 | RVO |
| Rapportage | Eens per 4 jaar | Nieuwe rapportage uiterlijk 1 december 2027 | Planning RVO | RVO |
| Onderzoeksplicht | Voor een deel van de sectoren | Een deel van die sectoren gaat naar de informatieplicht | Voorstel | IPLO |
| Elektrificatie bij een vol net | Geen uitzondering | Uitstel met een brief van de netbeheerder | Toezegging minister, 14 oktober 2026; werkwijze volgt | Solar Magazine |
Volgens IPLO volgt publicatie in het Staatsblad begin 2027, waarna de geactualiseerde plicht op 1 juli 2027 ingaat. Die datum is dus gepland, niet zeker. De minister wees een hogere ondergrens van 100.000 kWh af, omdat dat volgens hem 15% van het besparingspotentieel zou kosten. Hij verwacht met de aanscherping 11 petajoule per jaar extra te besparen (bron: Solar Magazine, 14 oktober 2026).
Uitstel bij een vol stroomnet
De energiebesparingsplicht en netcongestie botsen: de plicht vraagt bedrijven om te elektrificeren, terwijl het stroomnet in veel regio's vol zit. In zijn antwoorden op Kamervragen, die Solar & Storage Magazine op 14 oktober 2026 beschreef, gaf de minister aan:
- Bedrijven die hun netaansluiting door netcongestie niet kunnen uitbreiden, hoeven elektrificatiemaatregelen voorlopig niet uit te voeren.
- Als bewijs volstaat een brief van de netbeheerder waarin de congestie wordt bevestigd.
- Het ministerie stelt met betrokken partijen een werkwijze op, met modelbrieven. Hoe die eruitziet, is nog niet bekend.
Let op: het uitstel gaat over elektrificatiemaatregelen, dus maatregelen waarvoor je meer aansluitvermogen nodig hebt. Voor andere maatregelen is geen uitzondering genoemd. Of jouw gebied vol zit, zie je met de netcongestie check of op de netcongestie kaart.
Zonnepanelen mogelijk van de lijst
Volgens Solar & Storage Magazine dreigen zonnepanelen van de verplichte maatregelenlijst te verdwijnen: na het einde van de salderingsregeling verdienen ze zich niet meer binnen 7 jaar terug. Wie toch investeert, kan de Energie-investeringsaftrek gebruiken. Of een dak vol panelen op jouw locatie kan terugleveren, hangt af van de netcapaciteit. Daarover gaat ons artikel over zonnepanelen op een bedrijfsdak.
Financiering en handhaving
- MKB Energiebesparingslening: €10.000 tot €250.000 per locatie, zonder onderpand, met een vaste rente van 6,9% en een looptijd van maximaal 7 jaar. De lening is sinds 1 oktober 2026 open; aanvragen kan tot en met 11 december 2026 om 23:59 uur, volgens RVO.
- Handhaving: vanaf 2027 is er volgens de minister €14,3 miljoen per jaar voor toezicht en handhaving. Omgevingsdiensten krijgen via de netbeheerders gegevens over het energiegebruik per locatie.
Wat je nu al kunt doen
- Check of je onder de plicht valt. Kijk naar je jaarverbruik per locatie: vanaf 50.000 kWh of 25.000 m3 aardgas(equivalent) geldt de plicht.
- Breng in kaart welke maatregelen extra vermogen vragen. Denk aan een warmtepomp, elektrisch koken of laadpunten. Voor die maatregelen kan het uitstel relevant zijn.
- Vraag de netbeheerder om een bevestiging. Kan je aansluiting niet groeien, laat dat dan op papier zetten. Hoe je een verzwaring aanvraagt, lees je bij aansluiting verzwaren als bedrijf.
- Kijk naar alternatieven binnen je aansluiting. In het artikel over je bedrijfspand verduurzamen bij netcongestie staan routes die zonder extra vermogen werken. Voor de labeleisen van je pand zie je de energielabel check voor je bedrijfspand.
Veelgestelde vragen
Wat is de onderzoeksplicht voor energiebesparing?
De onderzoeksplicht geldt voor een deel van de sectoren vanaf 10 miljoen kWh elektriciteit of 170.000 m3 aardgas(equivalent) per jaar per locatie: je onderzoekt welke maatregelen je kunt nemen en rapporteert dat eens per 4 jaar (RVO, vastgesteld). Volgens het voorstel voor 2027 gaat een deel van die sectoren naar de informatieplicht (IPLO, voorstel).
Wat is de energiebesparingsplicht in 2027?
Volgens het voorstel moeten bedrijven en instellingen vanaf 50.000 kWh of 25.000 m3 aardgas(equivalent) per locatie vanaf 1 juli 2027 alle erkende maatregelen nemen die zich binnen 7 jaar terugverdienen, in plaats van 5 jaar. Status op 6 november 2026: voorstel, nog niet vastgesteld (bron: IPLO).
Voor wie geldt de energiebesparingsplicht?
Voor bedrijven en instellingen die per locatie jaarlijks 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m3 aardgas(equivalent) of meer gebruiken. In het voorstel voor 2027 blijft die ondergrens gelijk.
Wat verandert er per 1 juli 2027?
Volgens het voorstel moet je maatregelen nemen met een terugverdientijd tot 7 jaar in plaats van 5 jaar, en komt er een nieuwe Erkende Maatregelenlijst. Het besluit is op 6 november 2026 nog niet vastgesteld.
Is de verlenging naar 7 jaar al definitief?
Nee. Op 6 november 2026 is het een ontwerpbesluit in de voorhangprocedure. Volgens IPLO volgt publicatie in het Staatsblad begin 2027.
Moet ik elektrificeren als mijn aansluiting niet verzwaard kan worden?
Voorlopig niet. Volgens de antwoorden van de minister van 14 oktober 2026 hoeven bedrijven die hun aansluiting door netcongestie niet kunnen uitbreiden, elektrificatiemaatregelen nog niet uit te voeren. Een brief van de netbeheerder volstaat als bewijs.
Blijven zonnepanelen een verplichte maatregel?
Mogelijk niet. Volgens Solar Magazine dreigen zonnepanelen van de verplichte lijst te verdwijnen, omdat de terugverdientijd na het einde van de salderingsregeling boven de 7 jaar uitkomt.
Kan jouw aansluiting nog groeien?
Of je aansluiting verzwaard kan worden, hangt af van de drukte op het net in jouw gebied. Check je situatie en bekijk je opties.