In het kort:
- De zonneladder vraagt eerst te kijken naar daken, dan naar terreinen in bebouwd gebied en pas daarna naar het buitengebied.
- Zon op landbouw- en natuurgrond is in principe ongewenst, volgens de Kamerbrief van 26 oktober 2023.
- Er zijn 3 uitzonderingen: agri-PV, landbouwgrond in transitie, en zonneparken die betekenisvol bijdragen aan minder netcongestie.
- De regels verschillen per provincie.
Wie grond heeft en benaderd wordt voor een zonnepark, wil eerst weten of het mag. Het korte antwoord: op landbouwgrond alleen in uitzonderingen, en de provincie en de gemeente beslissen.
Postcodecheck
Check de netstatus op je postcode
Zie direct of er op jouw locatie ruimte is voor een nieuwe of zwaardere aansluiting, en voor teruglevering.
De zonneladder
Voor zonnepanelen geldt een voorkeursvolgorde, de zonneladder. Eerst wordt gekeken naar daken, dan naar terreinen in bebouwd gebied, en pas daarna naar het buitengebied. Zo blijven landbouw- en natuurgrond zoveel mogelijk gespaard. Provincies hebben hun verordeningen daarop aangepast. Wie een vergunning aanvraagt voor zon op landbouwgrond, voldoet niet meteen aan de provinciale regels en moet extra redenen opgeven; in sommige gevallen is het dan nog toegestaan. Zie RVO over het beleid voor zonne-energie.
De 3 uitzonderingen
In de Kamerbrief van 26 oktober 2023 over de aangescherpte voorkeursvolgorde zon staat dat het gebruik van landbouw- en natuurgronden voor zonnepanelen in principe ongewenst is. De provincies leggen in hun verordeningen vast dat landbouwgrond niet wordt gebruikt, tenzij het gaat om:
- Agri-PV: een combinatie van een substantiële agrarische functie met een zonnepark.
- Landbouwgrond in transitie: landbouwgronden die op basis van bestuurlijk bindende afspraken in transitie zijn.
- Netcongestie: de aanleg van het zonnepark draagt betekenisvol bij aan het verminderen van netcongestie, of zorgt voor een efficiënter netwerkgebruik.
Wat dat betekent voor jouw grond
De regels verschillen per provincie. Of een uitzondering op jouw grond van toepassing is, beoordelen de provincie en de gemeente. Een gesprek met de gemeente over de bestemming van je grond is daarom een goede eerste stap.
Bij de derde uitzondering speelt het net een rol. Op onze pagina voor grondeigenaren zie je aan welk station en voedingsgebied je grond hangt, en wat de status voor invoeding is. Wat invoedingsruimte betekent, lees je in invoedingsruimte in Nederland. Voor een batterij gelden andere afwegingen; zie batterij op agrarische grond.
Veelgestelde vragen
Mag een zonnepark op landbouwgrond? In principe niet. Volgens de Kamerbrief van 26 oktober 2023 is het gebruik van landbouw- en natuurgronden voor zonnepanelen in principe ongewenst. Provincies maken 3 uitzonderingen mogelijk, en de regels verschillen per provincie.
Wat is de zonneladder? Een voorkeursvolgorde voor zonnepanelen: eerst daken, dan terreinen in bebouwd gebied, en pas daarna het buitengebied. Zo blijven landbouw- en natuurgrond zoveel mogelijk gespaard.
Welke uitzonderingen zijn er? Agri-PV met een substantiële agrarische functie, landbouwgronden die op basis van bestuurlijk bindende afspraken in transitie zijn, en zonneparken die betekenisvol bijdragen aan het verminderen van netcongestie of een efficiënter netwerkgebruik.
Bronnen geraadpleegd op 10 oktober 2026.