In het kort:
- Afname en teruglevering zijn twee losse statussen; een gebied kan het ene wel hebben en het andere niet.
- Voor afname staat het merendeel van de Nederlandse gemeenten dominant op vol met wachtrij.
- Voor teruglevering is het beeld duidelijk gunstiger, met een aanzienlijk aantal gemeenten waar nog ruime plek is.
- Ook binnen een gemeente verschilt het per postcodegebied, dus een gemeentekleur is een indicatie en geen garantie.
- De data komt van de gezamenlijke capaciteitskaart van de netbeheerders en wordt hier wekelijks ververst.
De meeste berichtgeving over het volle stroomnet gaat over afname: bedrijven die niet kunnen uitbreiden en woningen die niet aangesloten kunnen worden. Voor wie wil terugleveren is de andere richting relevant, en daar ziet de kaart er anders uit.
Twee richtingen, twee kaarten
Netbeheerders publiceren per postcodegebied twee statussen. De ene gaat over afname: kun je hier stroom van het net krijgen. De andere over invoeding: kun je hier stroom aan het net leveren.
Die twee hangen niet samen. Een gebied met veel bedrijvigheid en elektrificatie kan aan de afnamekant vastlopen terwijl er voor teruglevering nog ruimte is. Omgekeerd kan een gebied met veel zonneparken juist aan de invoedingskant vastlopen.
Wat de landelijke stand laat zien
Van de 342 Nederlandse gemeenten staat de afnamecapaciteit in 187 gemeenten dominant op vol met wachtrij (peildatum 29 juli 2026). Voor invoeding geldt dat in 49 gemeenten. In 147 gemeenten is nog ruime invoedingscapaciteit beschikbaar, tegenover 74 gemeenten met ruime afnamecapaciteit. In 86 gemeenten loopt onderzoek naar de invoedingscapaciteit, met een wachtrij, en in 60 gemeenten is de invoedingscapaciteit beperkt beschikbaar.
Het contrast is daarmee te becijferen: voor afname staat ruim de helft van de gemeenten dominant op vol, voor invoeding ongeveer een zevende deel. En waar 74 gemeenten nog ruime afnamecapaciteit hebben, zijn dat er voor invoeding 147, dus twee keer zoveel.
De hoofdlijn is stabiel: voor afname is de situatie in het grootste deel van het land krap, terwijl er voor teruglevering in een aanzienlijk aantal gemeenten nog plek is. Dat verklaart waarom een bedrijf dat niet kan uitbreiden soms wel zijn dak vol kan leggen.
Waarom een gemeentekleur maar een indicatie is
Onze gemeentepagina's tonen de dominante status: de status die geldt voor het grootste deel van de postcodegebieden binnen die gemeente. Daaronder staat altijd de krapste plek vermeld, zodat je ziet of er lokaal knelpunten zijn.
Dat is bewust. Een gemeente afkeuren omdat een postcodegebied vol zit geeft een misleidend beeld, en een gemeente groen kleuren terwijl een deel vastloopt net zo goed. Voor een concrete locatie is de postcodecheck altijd nauwkeuriger dan de gemeentekleur.
Praktisch: gebruik de kaart om regio's te vergelijken, en de postcodecheck om een concreet adres te beoordelen.
Wat je met dit beeld kunt
Voor wie een locatie kiest, bijvoorbeeld voor een zonnepark of een nieuwe vestiging, is dit een selectiecriterium. Een verschil van enkele kilometers kan het verschil zijn tussen aansluiten en jaren wachten.
Voor wie al ergens zit, bepaalt het de route. Is er invoedingsruimte, dan is een normale aanvraag de weg. Is het krap, dan ontwerp je je installatie op een beperkt terugleververmogen, met opslag of gericht op eigen verbruik. Die routes staan in ons artikel over teruglevering die geweigerd of beperkt wordt.
Hoe deze data tot stand komt
De statussen komen van de gezamenlijke capaciteitskaart van de netbeheerders, op postcode-6-niveau. Wij verwerken die data wekelijks tot een overzicht per gemeente, provincie en netbeheerder. De methode staat beschreven op onze pagina over de data.
Belangrijk: het gaat om een indicatie op basis van openbare brondata. Voor een concrete aanvraag geldt altijd de actuele situatie bij je netbeheerder.
Veelgestelde vragen
Is er in Nederland nog ruimte om terug te leveren?
In een aanzienlijk aantal gemeenten wel. Het beeld voor teruglevering is duidelijk gunstiger dan voor afname, al verschilt het sterk per gebied en per postcodegebied.
Waarom verschilt afname van teruglevering?
Het zijn twee verschillende belastingen op het net. Afname vraagt capaciteit om stroom naar een gebied te brengen, invoeding om stroom af te voeren. Een gebied kan het ene knelpunt wel hebben en het andere niet.
Klopt de kleur van een gemeente voor mijn adres?
Niet noodzakelijk. De gemeentekleur toont de status van het grootste deel van de postcodegebieden. Voor een concreet adres is de postcodecheck nauwkeuriger.
Hoe actueel is deze data?
De brondata van de netbeheerders wordt periodiek geactualiseerd en wij verversen ons overzicht wekelijks. De datum van de laatste verversing staat op elke pagina vermeld.
Waar komt de data vandaan?
Van de gezamenlijke capaciteitskaart van de netbeheerders, op postcode-6-niveau. Wij aggregeren die naar gemeente, provincie en netbeheerder.
Kan ik hierop mijn locatiekeuze baseren?
Als eerste selectie wel. Voor een definitieve keuze is bevestiging bij de netbeheerder nodig, want deze data is een indicatie en geen toezegging.
Een locatie beoordelen?
Of jouw locatie of een alternatief kansrijk is voor teruglevering, hangt af van het postcodegebied en je installatiegrootte. Neem contact op, dan kijken we vrijblijvend mee.