Capaciteitsbeperkingscontract (cbc): wat je afspreekt met je netbeheerder

In het kort:

• Een capaciteitsbeperkingscontract (cbc) is een afspraak met je regionale netbeheerder dat hij op bepaalde momenten je capaciteit voor afname of invoeding mag verlagen, tegen een vergoeding.
• De netbeheerder kan bij een cbc alleen beperken. Hij kan je niet vragen om juist een minimaal vermogen af te nemen of in te voeden.
• Sinds een ACM-besluit van 11 december 2025 is het cbc formeel een variant van het capaciteitssturingscontract (csc). Bestaande cbc's blijven ongewijzigd.
• Volgens RVO vervangt het csc sinds mei 2026 grotendeels het cbc. Soms is alleen een cbc mogelijk.
• Een cbc haalt je niet van de wachtlijst voor een zwaardere aansluiting.

Een capaciteitsbeperkingscontract is een congestiemanagementcontract tussen een bedrijf en zijn netbeheerder. Je spreekt af dat de netbeheerder je op drukke momenten kan vragen minder van het net af te nemen of minder in te voeden, en je krijgt daarvoor een vergoeding. De spelregels staan in de Netcode elektriciteit, die de ACM vaststelt. Voor een ondernemer of facilitair manager met een grootverbruikaansluiting in een congestiegebied komt het neer op drie vragen: hoeveel vermogen kun je missen, op welke momenten, en wat moet dat opleveren.

Wat is een capaciteitsbeperkingscontract precies?

De ACM omschrijft het op haar pagina over flexibel elektriciteitsverbruik zo: je spreekt met je regionale netbeheerder af dat op bepaalde momenten je capaciteit omlaag mag. Dat kan gaan om afname, bijvoorbeeld bij een bedrijf dat veel stroom verbruikt, of om invoeding, bijvoorbeeld bij een zonnedak.

Sinds december 2025 heeft het cbc een vaste plek binnen het capaciteitssturingscontract. In het besluit van 11 december 2025, gepubliceerd in de Staatscourant van 12 december 2025, legt de ACM vast dat capaciteitsbeperking de variant van het csc is met een uitsluitend beperkend karakter. Er geldt alleen een maximumwaarde, die lager ligt dan je gecontracteerde transportvermogen. Een verzoek om juist een bepaald vermogen af te nemen of in te voeden is in deze variant niet mogelijk. Door de term te behouden, blijven bestaande cbc's volgens de ACM ongewijzigd.

Voor wie is een cbc bedoeld?

Volgens de ACM is flexibel elektriciteitsverbruik bedoeld voor bedrijven en organisaties die een aansluiting hebben of in de wachtrij staan voor een nieuwe of zwaardere aansluiting, die in een congestiegebied zitten en die hun verbruik of productie naar andere momenten kunnen verplaatsen. De ACM noemt als voorbeeld auto's die 's nachts laden in plaats van overdag.

RVO noemt op de pagina over flexibele contracten twee voorwaarden voor een contract voor congestiemanagement: een aansluiting groter dan 3x80A en 100 kW aan flexibel vermogen dat je beschikbaar kunt stellen. Je hoeft het niet alleen te doen. De ACM schrijft dat je het contract ook met een groep kunt afsluiten, zoals een coöperatie of energiehub.

Is een cbc vrijwillig of verplicht?

Een cbc kan vrijwillig tot stand komen, zo staat in het besluit van december 2025. Voor grote aansluitingen kan dat anders liggen. In het codebesluit van 22 augustus 2024 werkt de ACM de verplichting uit om in congestiegebieden flexibiliteit aan te bieden. Die verplichting kan gelden voor aangeslotenen met een gecontracteerd transportvermogen van 1 MW of hoger.

De netbeheerder geeft dan aan voor welk product een aanbod nodig is, redispatch of capaciteitsbeperking of allebei, en of het om invoeding, afname of beide gaat. Producenten krijgen 3 maanden en verbruikers 6 maanden om aan de verplichting te voldoen. Je bepaalt zelf welke vergoeding je vraagt. Doe je geen aanbod, dan ben je een bedrag verschuldigd aan de netbeheerder.

Hoe kom je aan een capaciteitsbeperkingscontract?

Het contract sluit je met je netbeheerder. Uit de informatie van de ACM en RVO volgt deze route:

1. Ga na of je in een congestiegebied zit. De ACM noemt een vestiging in een congestiegebied als uitgangspunt voor flexibel elektriciteitsverbruik.
2. Vraag het congestierapport op. Volgens de ACM moet dat rapport laten zien op welke momenten de netbeheerder congestie verwacht, wat zijn financiële grens is voor het oplossen ervan en welke informatie je nodig hebt voor een cbc.
3. Breng je flexibel vermogen in kaart. RVO wijst op een flexibiliteitsscan, waarvoor subsidie bestaat via de regeling Flex-e. Hoe je die aanvraagt, staat in ons artikel over Flex-e subsidie aanvragen.
4. Onderhandel over de prijs. De ACM adviseert rekening te houden met de waarde van extra capaciteit in jouw gebied en met je eigen kosten om het verlies op te vangen.

Reken er niet op dat een cbc je aanvraag voor meer vermogen versnelt. RVO schrijft dat je door een contract af te sluiten niet van de wachtlijst afgaat. Hoe die wachtrij werkt, lees je in ons artikel over de wachtlijst voor een netaansluiting.

Wat staat er in het contract en wat levert het op?

Volgens de ACM vermeldt een cbc in elk geval je maximale capaciteit, wanneer je capaciteit omlaag mag (altijd of op bepaalde momenten), de prijs in € per MW voor het verminderen, de EAN-code van je aansluiting en de looptijd.

De netbeheerder laat altijd vooraf weten wanneer hij je capaciteit wil gebruiken, uiterlijk de dag ervoor om 12.00 uur. Het voorbeeld van de ACM: op dinsdagochtend vraagt de netbeheerder per mail of je op woensdag tussen 15.00 en 16.00 uur maximaal 1 MW afneemt. Je vangt dat uur op met zelf opgewekte stroom.

Netbeheerders werken met eigen modelcontracten. In een modelbijlage van Stedin voor invoeders wordt de limiet dagelijks voor 08.00 uur doorgegeven voor de dag erna, via GOPACS of per mail. De limiet mag in een beperkt uur op geen enkel moment worden overschreden.

Voor de vergoeding legt de ACM de vorm vast, niet de hoogte. Het contract bevat een prijs in € per MW voor de afgesproken beperking. Hoe hoog die is en hoe de vergoeding is opgebouwd, laat het besluit van december 2025 over aan de netbeheerder en jou. Landelijke standaardbedragen zijn er daarom niet.

Hoe een vergoeding er in de praktijk uit kan zien, laat de Stedin-bijlage voor invoeders zien. Daar staat een variabele vergoeding per niet ingevoede MWh, gebaseerd op de day-aheadprijs van EPEX Spot, met een minimum van €0 en een maximum van €400 per MWh. Dat is een voorbeeld uit 1 modelcontract en geen landelijk tarief. Hoe flexibiliteit zich breder laat terugverdienen, staat in ons artikel over de vergoeding voor flexibel stroomverbruik.

Cbc of csc: wat is het verschil?

Het verschil zit in de richting. Bij een cbc kan de netbeheerder je alleen vragen minder te gebruiken. Bij een capaciteitssturingscontract kan hij ook vragen om juist een minimaal vermogen af te nemen of in te voeden, wat bijvoorbeeld bij een batterij past. Volgens RVO vervangt het csc sinds mei 2026 grotendeels het cbc, en kun je heel soms alleen een cbc afsluiten. Wat het csc inhoudt en wat er recent aan is veranderd, lees je in ons artikel over het capaciteitssturingscontract.

Veelgestelde vragen

Wat is een capaciteitsbeperkingscontract?

Een capaciteitsbeperkingscontract (cbc) is een afspraak met je regionale netbeheerder dat hij op bepaalde momenten je capaciteit voor afname of invoeding mag verlagen. Daar staat een vergoeding tegenover. De netbeheerder gebruikt die ruimte om drukte op het net op te vangen.

Wat betekent cbc bij een netbeheerder?

Cbc staat voor capaciteitsbeperkingscontract, een vorm van congestiemanagement. Sinds een ACM-besluit van 11 december 2025 is het cbc formeel een variant van het capaciteitssturingscontract (csc), met als kenmerk dat de netbeheerder alleen kan beperken. Bestaande cbc's blijven volgens dat besluit ongewijzigd.

Ben ik verplicht een cbc af te sluiten?

Een cbc kan vrijwillig tot stand komen. Volgens een codebesluit van de ACM van 22 augustus 2024 kan in een congestiegebied wel een verplichting gelden om een aanbod te doen voor capaciteitsbeperking of redispatch, voor aangeslotenen met een gecontracteerd transportvermogen van 1 MW of hoger. De netbeheerder maakt bekend of die verplichting voor jouw gebied geldt.

Kom ik met een cbc van de wachtlijst af?

Nee. RVO schrijft dat je door een contract af te sluiten niet van de wachtlijst afgaat. Een cbc is een afspraak over je bestaande capaciteit en staat los van een aanvraag voor een nieuwe of zwaardere aansluiting.

Hoeveel vergoeding krijg je voor een cbc?

Dat wordt per contract afgesproken. Volgens de ACM bevat het contract een prijs in € per MW voor het verminderen van je capaciteit. Landelijke bedragen zijn er niet. De ACM raadt aan bij het onderhandelen rekening te houden met de waarde van extra capaciteit in je gebied en met je eigen kosten.

Wat is het verschil tussen een cbc en een csc?

Bij een cbc kan de netbeheerder je alleen vragen minder af te nemen of in te voeden. Bij een capaciteitssturingscontract (csc) kan hij ook vragen om juist een minimaal vermogen af te nemen of in te voeden. Volgens RVO vervangt het csc sinds mei 2026 grotendeels het cbc.

Kan ik samen met andere bedrijven een cbc afsluiten?

Ja. De ACM noemt dat je het contract ook met een groep kunt afsluiten, zoals een coöperatie of energiehub. RVO schrijft dat bedrijven die al samen een groeps-cbc hebben, dat contract behouden.

Wat geldt er op jouw locatie?

Of een capaciteitsbeperkingscontract voor jou aan de orde is, hangt af van de drukte op het net in jouw gebied en van hoeveel vermogen je kunt verschuiven. Check je situatie en bekijk je opties.