Capaciteitssturingscontract: wat je afspreekt en wat versie 2.0 verandert

In het kort:

• Een capaciteitssturingscontract (csc) is een afspraak met je netbeheerder waarin je je vastlegt op een minimale of maximale capaciteit voor afname of invoeding, tegen een vergoeding.
• Het csc gaat verder dan het oudere capaciteitsbeperkingscontract (cbc): daarbij kan de netbeheerder je gebruik alleen verlagen, bij een csc kan hij ook vragen om juist af te nemen.
• Op 10 oktober 2026 meldde Solar & Storage Magazine dat versie 2.0 van het contract klaar is, na overleg tussen netbeheerders en marktpartijen dat in januari 2026 begon.
• Belangrijkste wijzigingen: het contract wordt gesloten met de eigenaar van de installatie, de controle op naleving is duidelijker en het risico op aansprakelijkheid voor gevolgschade is kleiner.
• Wie al een csc of cbc heeft, kan vragen om de nieuwe bepalingen. Over de vergoedingsstructuur lopen de gesprekken nog.

Een capaciteitssturingscontract is een contract tussen jou en je netbeheerder waarin je je verplicht om gedurende een afgesproken periode een minimale of maximale capaciteit af te nemen of in te voeden. Het is een congestiemanagementproduct: de netbeheerder gebruikt jouw flexibiliteit om het net op drukke momenten te ontlasten en betaalt je daarvoor. Voor bedrijven met een batterij, een zonnedak of een zware aansluiting in een congestiegebied is het vaak geen bijzaak maar de voorwaarde waaronder je nog kunt uitbreiden.

Wat een capaciteitssturingscontract regelt

De spelregels staan in de netcode. In het ontwerpbesluit over het capaciteitssturingscontract van 14 augustus 2025 omschrijft de ACM het csc als een product waarbij een aangeslotene, of een groep aangeslotenen samen, zich voor een afgesproken periode vastlegt op een minimale of maximale capaciteit. Het contract legt per aansluiting vast om welke locatie het gaat via de EAN-code, en koppelt de afgesproken waarden aan het gecontracteerde transportvermogen voor afname of invoeding.

Twee dingen zijn daarbij belangrijk. Het csc is vrijwillig: je sluit het af omdat het je iets oplevert of omdat het je aan capaciteit helpt, niet omdat het moet. En de vergoeding wordt volgens het besluit vastgelegd als een prijs in euro per MW, waarbij voor verschillende vormen van sturing verschillende prijzen kunnen gelden. De netbeheerder moet de kosten van de inzet rapporteren aan de ACM. Hoe ver netbeheerders zijn met de inzet van congestiemanagement, houdt de ACM sinds 2026 bij in een openbaar dashboard. De eerste cijfers staan in ons artikel over congestiemanagement door netbeheerders.

Het verschil met het capaciteitsbeperkingscontract

Het capaciteitsbeperkingscontract bestond er al langer. Dat contract is beperkend van aard: de netbeheerder kan je vragen minder van het net te gebruiken, in het uiterste geval tot nul. Het csc kan in twee richtingen werken. De netbeheerder kan ook vragen om juist stroom af te nemen of in te voeden, wat bij een batterij heel logisch is: een batterij die op het juiste moment laadt, helpt het net net zo goed als een installatie die afschakelt.

Het cbc verdwijnt niet. Volgens hetzelfde ACM-besluit blijft het bestaan als specifieke variant van het csc, zodat bestaande contracten ongewijzigd door kunnen lopen.

Wat er in versie 2.0 verandert

Op 10 oktober 2026 berichtte Solar & Storage Magazine dat versie 2.0 van het contract gereed is. Het csc bestaat volgens dat artikel sinds december 2025. Netbeheerders en marktpartijen werkten vanaf januari 2026 in sessies aan een nieuwe versie, omdat de eerste versie voor sommige partijen niet te ondertekenen was. Lisanne Saes van Holland Solar noemt drie punten die zijn aangepakt.

Ten eerste de vraag wie het contract sluit. Dat is nu de eigenaar van de installatie, bijvoorbeeld de eigenaar van het zonnepark, en niet meer de congestion service provider. Ten tweede de controle: er is meer duidelijkheid over hoe de netbeheerder meet of test of je daadwerkelijk genoeg hebt teruggeschakeld. Eerder was onduidelijk wanneer een partij werd afgerekend. Ten derde de aansprakelijkheid: het risico dat je opdraait voor gevolgschade bij een grote storing is verkleind.

De verbeterde voorwaarden gelden volgens het artikel ook voor het cbc, dus ook voor partijen die alleen invoeden. Heb je al een contract, dan kun je vragen om over te stappen naar de nieuwe bepalingen.

Praktische tip: ligt er een csc of cbc van voor oktober 2026 in de la, vraag je accountmanager bij de netbeheerder dan expliciet of de nieuwe bepalingen op jouw contract kunnen worden toegepast. Dat gebeurt niet automatisch.

Wanneer je een csc nodig hebt

In de praktijk komt het contract vooral op tafel bij opslag en bij invoeding. Enexis schrijft dat voor een batterij van meer dan 1 MW naast een aansluit- en transportovereenkomst ook een csc nodig is, zodat de batterij de congestie niet veroorzaakt of verergert. Het contract kan dan bepalen dat je alleen buiten de piekmomenten mag afnemen of terugleveren. Heb je al een aansluiting met genoeg transportvermogen, dan is een csc meestal niet nodig, maar moet je de batterij wel melden.

Hoe de inzet eruitziet, is vrij concreet. Bij Enexis worden beperkingen een dag vooraf per kwartier opgelegd en voor 07.00 uur gemeld, en kan de batterij op afstand worden aangestuurd. Binnen de grenzen van het contract kun je met dezelfde batterij blijven handelen op de markten voor regelvermogen. Stedin werkt met vergelijkbare flexoplossingen voor energieopslag.

Hoe de vergoeding werkt

De hoofdlijn is overal gelijk: je vergoeding hangt af van hoeveel vermogen wordt beperkt of gestuurd, hoe lang dat duurt en welk tarief is afgesproken. Verrekening gaat per maand of per kwartaal. Harde landelijke bedragen zijn er niet, omdat de prijs per gebied en per situatie wordt bepaald. Hoe flexibiliteit zich in bredere zin laat terugverdienen, staat in ons artikel over de vergoeding voor flexibel stroomverbruik.

Wat nog open staat

Niet alles is opgelost. Volgens Holland Solar lopen de gesprekken nog over de vergoeding wanneer een partij niet volledig maar wel grotendeels aan de afspraak voldoet, en over de vergoedingsstructuur als geheel. Een volgende versie wordt over een aantal maanden verwacht. Het biedplichtcontract voor redispatch wordt op een vergelijkbare manier herzien.

Wat dat voor jou betekent: als je nu moet kiezen, weeg mee dat de voorwaarden nog in beweging zijn. Teken niet onder tijdsdruk een contract waarvan de sturingsverplichting je bedrijfsvoering raakt zonder dat je hebt doorgerekend wat afschakelen je kost. In het artikel over curtailment en afregelen staat hoe je dat voor invoeding aanpakt, en op onze pagina over de batterij tegen netcongestie staat wat opslag in jouw situatie kan betekenen.

Veelgestelde vragen

Wat is een capaciteitssturingscontract?

Het is een contract met je netbeheerder waarin je je voor een afgesproken periode vastlegt op een minimale of maximale capaciteit voor afname of invoeding, tegen een vergoeding. De netbeheerder gebruikt die afspraak om congestie op het net te verzachten.

Wat is het verschil met een capaciteitsbeperkingscontract?

Bij een capaciteitsbeperkingscontract kan de netbeheerder je gebruik alleen verlagen, tot maximaal nul. Bij een capaciteitssturingscontract kan hij ook vragen om juist af te nemen of in te voeden. Het cbc blijft bestaan als variant van het csc.

Wat verandert er in versie 2.0?

Het contract wordt gesloten met de eigenaar van de installatie in plaats van met de congestion service provider, er is meer duidelijkheid over hoe naleving wordt gemeten en het risico op aansprakelijkheid voor gevolgschade is kleiner. Dat meldde Solar & Storage Magazine op 10 oktober 2026.

Geldt versie 2.0 ook voor mijn bestaande contract?

Niet automatisch. Houders van een bestaand contract kunnen vragen om over te stappen naar de nieuwe bepalingen. De verbeterde voorwaarden gelden ook voor het capaciteitsbeperkingscontract.

Heb ik een csc nodig voor een batterij?

Voor een batterij van meer dan 1 MW schrijft Enexis dat naast de aansluit- en transportovereenkomst ook een capaciteitssturingscontract nodig is. Heb je al genoeg transportvermogen op je aansluiting, dan is dat meestal niet nodig, maar moet je de batterij wel melden.

Wat levert een capaciteitssturingscontract op?

De vergoeding hangt af van het vermogen dat wordt gestuurd, de duur en het afgesproken tarief, en wordt per maand of kwartaal verrekend. Landelijke standaardbedragen zijn er niet. Vaak weegt het tweede voordeel zwaarder: eerder of alsnog capaciteit krijgen in een congestiegebied.

Wie bepaalt de regels voor dit contract?

De ACM legt de spelregels vast in de netcode. De inhoudelijke uitwerking van het modelcontract komt tot stand in overleg tussen netbeheerders en marktpartijen.

Wat geldt er op jouw locatie?

Of een capaciteitssturingscontract bij jou aan de orde komt, hangt af van de drukte op het net in jouw gebied en van wat je wilt aansluiten. Check je situatie en bekijk je opties.