In het kort:
- Invoedingscongestie is iets anders dan afnamecongestie. Een gebied kan vol zitten voor teruglevering terwijl er voor afname nog ruimte is, en andersom.
- Uit onze eigen data blijkt dat het beeld voor teruglevering landelijk gunstiger is dan voor afname.
- Vier routes wachten niet op netverzwaring: een beperkt transportrecht, cable pooling, afregelen en opslag.
- Combineren mag en werkt vaak beter dan een route kiezen.
- De status verschilt per postcodegebied, dus check je locatie voordat je je installatie dimensioneert.
Teruglevering geweigerd of beperkt betekent dat je netbeheerder de opgewekte stroom van je zonnepanelen of windturbine niet volledig kan afvoeren. Dat heet invoedingscongestie: op dat punt in het net kan er op zonnige momenten meer in dan eruit kan. Het is een ander probleem dan een vol net voor afname, en het heeft andere oplossingen.
Waarom afname en invoeding losstaan
Dit verwarren veel ondernemers, en het kost ze onnodig tijd. Een gebied kan voor afname op vol staan terwijl er voor teruglevering nog ruimte is. Amsterdam is daar een voorbeeld van: de afnamekant zit muurvast, terwijl er voor invoeding in vrijwel het hele gebied nog plek is.
Landelijk is het beeld voor teruglevering gunstiger dan voor afname. Van de 342 gemeenten staat de afnamecapaciteit in het merendeel dominant op vol met wachtrij, terwijl er voor invoeding in een aanzienlijk deel van de gemeenten nog ruime plek is. De actuele stand staat op onze netcongestiekaart en in het overzicht waar nog ruimte is.
Conclusie: laat je niet ontmoedigen door een bericht over een vol net zonder te checken welke richting het betreft.
Route 1: een beperkt transportrecht
De eerste route is niet alles of niets, maar minder. Je spreekt met je netbeheerder een lager gecontracteerd vermogen voor teruglevering af dan je installatie op piek zou kunnen leveren.
Dat klinkt als verlies, maar in de praktijk valt het mee. Een zonne-installatie draait maar een beperkt aantal uren per jaar op absolute piek. Beperk je je terugleververmogen tot bijvoorbeeld de helft, dan verlies je een fractie van je jaaropbrengst, terwijl je wel kunt aansluiten.
Enexis hanteert hier inmiddels een expliciete voorwaarde: is het vermogen van je productie-installaties groter dan 1 MW, dan mag het gecontracteerde vermogen voor teruglevering maximaal 50 procent van het piekvermogen van de zonnepanelen zijn.
Route 2: cable pooling
Bij cable pooling delen meerdere opwekbronnen een aansluiting. Zon en wind pieken op verschillende momenten: de zon midden op de dag in de zomer, wind vooral in het najaar en de winter en 's nachts.
Door beide op dezelfde kabel te zetten benut je de aansluiting veel meer uren per jaar, zonder dat de piek hoger wordt. Voor wie al een aansluiting heeft met een windturbine of andersom is dit vaak de goedkoopste route naar extra vermogen.
Route 3: afregelen
Afregelen, ook wel curtailment, betekent dat je installatie op de drukste momenten tijdelijk minder produceert. Je gooit dan bewust opbrengst weg.
Dat voelt verkeerd, maar de rekensom is simpel: een paar procent van je jaaropbrengst inleveren is meestal beter dan jaren wachten op transportcapaciteit die er niet is. Zeker als je project verder financieel rond is.
Route 4: opslag
Met een batterij vang je de middagpiek op en voer je de energie later af, of gebruik je hem zelf. Je verlaagt daarmee het vermogen dat je op enig moment terug het net op duwt, zonder dat je energie weggooit.
Belangrijke nuance: opslag is zelden de goedkoopste oplossing, en een batterij die op de verkeerde momenten laadt of ontlaadt kan het net juist extra belasten. Of het in jouw geval rendeert lees je in ons artikel over batterij of zwaardere aansluiting.
Praktisch: deze vier routes sluiten elkaar niet uit. De sterkste businesscases combineren meestal een beperkt transportrecht met opslag of met afregelen op een handvol uren per jaar.
De volgorde die tijd scheelt
Begin bij de status van je locatie, niet bij een offerte. Weet je dat er invoedingsruimte is, dan is een normale aanvraag genoeg. Weet je dat het krap is, dan ontwerp je je installatie meteen met een beperkt transportrecht of met opslag erbij, in plaats van eerst een aanvraag te doen die maanden later strandt.
Wil je subsidie aanvragen, dan is er nog een extra stap die veel projecten laat vastlopen: de transportindicatie. Daarover lees je meer op onze pagina over teruglevering bij een zonnepark.
Veelgestelde vragen
Mag een netbeheerder teruglevering weigeren?
Een netbeheerder mag je aansluiting niet weigeren, maar kan het transport wel niet kunnen leveren. In dat geval krijg je geen of een beperkt terugleververmogen tot er ruimte vrijkomt in jouw gebied.
Wat is het verschil tussen afnamecongestie en invoedingscongestie?
Afnamecongestie betekent dat er te weinig capaciteit is om stroom naar je toe te brengen, invoedingscongestie dat er te weinig capaciteit is om je opgewekte stroom af te voeren. Een gebied kan het ene wel hebben en het andere niet.
Wat is cable pooling?
Meerdere opwekbronnen die een netaansluiting delen, bijvoorbeeld zon en wind. Omdat ze op verschillende momenten pieken, benut je de aansluiting meer uren per jaar zonder dat de piek hoger wordt.
Wat betekent afregelen of curtailment?
Je installatie produceert op de drukste momenten tijdelijk minder. Je levert een deel van je jaaropbrengst in, maar kunt daardoor wel aansluiten in plaats van te wachten.
Kan ik met een lager terugleververmogen toch aansluiten?
Vaak wel. Je spreekt dan een gecontracteerd vermogen af dat lager is dan je piekvermogen. Omdat een installatie zelden op absolute piek draait, kost dat meestal maar een klein deel van je jaaropbrengst.
Geldt er een grens voor grote installaties?
Bij Enexis geldt dat bij productie-installaties groter dan 1 MW het gecontracteerde vermogen voor teruglevering maximaal 50 procent van het piekvermogen van de zonnepanelen mag zijn. Vraag de actuele voorwaarden na bij je eigen netbeheerder.
Waar zie ik of er invoedingsruimte is op mijn locatie?
De status voor teruglevering verschilt per postcodegebied, ook binnen dezelfde gemeente. Je kunt je eigen postcode checken voor de actuele situatie.
Loopt je terugleverplan vast?
Welke route kansrijk is hangt af van je locatie, je installatiegrootte en je eigen verbruik. Neem contact op, dan kijken we vrijblijvend mee.