In het kort:
- Bij cable pooling delen meerdere opwekbronnen een netaansluiting.
- Zon en wind pieken op verschillende momenten en in verschillende seizoenen, dus samen benutten ze de kabel meer uren per jaar.
- De gecontracteerde capaciteit blijft gelijk; alleen de benutting gaat omhoog.
- Opslag toevoegen versterkt het effect, want die vangt de overlap op.
- In gebieden met invoedingscongestie is dit vaak de goedkoopste route naar extra opwek.
Cable pooling betekent dat meerdere productie-installaties dezelfde netaansluiting gebruiken. In plaats van voor elke bron een eigen aansluiting aan te vragen, wat in een congestiegebied kansloos kan zijn, deel je de capaciteit die er al ligt.
Waarom het werkt
Een netaansluiting wordt gedimensioneerd op piekvermogen, maar wordt zelden op piek gebruikt. Een zonne-installatie levert vooral midden op de dag in de zomer. Wind levert vooral in het najaar en de winter, en ook 's nachts.
Zet je beide op dezelfde kabel, dan gaat het aantal uren dat die kabel nuttig gebruikt wordt fors omhoog, terwijl de piek nauwelijks stijgt. Voor de netbeheerder verandert er weinig, want de gecontracteerde capaciteit blijft gelijk. Voor jou verandert er veel, want je kunt opwek toevoegen zonder nieuwe transportcapaciteit te vragen.
Wanneer het interessant is
Drie situaties springen eruit.
Je hebt al een windturbine en wilt zon toevoegen, of andersom. Dit is de klassieke case en meestal ook de sterkste.
Je zit in een gebied met invoedingscongestie waar een nieuwe aansluiting niet of pas over jaren mogelijk is. Dan is de bestaande kabel je enige realistische route. Waar dat speelt zie je in ons overzicht van de invoedingsruimte in Nederland.
Je hebt een aansluiting die je maar een beperkt deel van het jaar benut, bijvoorbeeld bij een agrarisch bedrijf of een locatie met seizoenspieken.
De overlap opvangen
Er zijn momenten waarop beide bronnen tegelijk leveren, bijvoorbeeld een winderige zomerdag. Dan zou je samen boven je gecontracteerde vermogen uitkomen.
Daarvoor zijn twee oplossingen. Je regelt op die momenten af, wat een klein deel van je jaaropbrengst kost. Of je voegt opslag toe, die het overschot opvangt en later afvoert.
Praktisch: de overlap is meestal kleiner dan mensen denken. Het aantal uren dat zon en wind allebei op vol vermogen draaien is beperkt, en juist daarom werkt de combinatie.
Wat je moet regelen
Cable pooling vraagt afstemming met je netbeheerder over het gecontracteerde vermogen en over de manier waarop je binnen die grens blijft. Er komt een sturingscomponent bij kijken, want iemand moet bepalen welke bron terugregelt als het te veel wordt.
Daarnaast is de eigendomsvraag relevant als de bronnen niet van dezelfde partij zijn. Dan leg je vast wie welk deel van de capaciteit mag gebruiken en hoe je verrekent bij afregelen.
En als je alleen zon hebt?
Dan is cable pooling in strikte zin niet aan de orde, maar het onderliggende principe wel: kijk of je je bestaande aansluiting meer uren per jaar kunt benutten. Dat kan ook door opslag toe te voegen of door je eigen verbruik te verhogen. Meer daarover in ons stuk over teruglevering die beperkt wordt.
Veelgestelde vragen
Wat is cable pooling?
Het delen van een netaansluiting door meerdere productie-installaties, bijvoorbeeld zon en wind, zodat de bestaande capaciteit meer uren per jaar wordt benut.
Waarom passen zon en wind goed samen op een kabel?
Omdat ze op verschillende momenten pieken: zon vooral midden op de dag in de zomer, wind vooral in het najaar en de winter en ook 's nachts. Samen benutten ze de kabel meer uren zonder dat de piek veel stijgt.
Heb ik hiervoor extra transportcapaciteit nodig?
In de regel niet. Het gecontracteerde vermogen blijft gelijk; je gebruikt het alleen beter. Wel maak je afspraken met je netbeheerder over hoe je binnen die grens blijft.
Wat gebeurt er als beide bronnen tegelijk pieken?
Dan regel je een van beide tijdelijk af, of je vangt het overschot op met opslag. Het aantal uren dat dit speelt is meestal beperkt.
Kan cable pooling ook met opslag?
Ja, en dat versterkt het effect. Een batterij vangt de overlap op en voert de energie af op momenten dat er ruimte is.
Is dit ook mogelijk als de bronnen van verschillende eigenaren zijn?
Ja, maar dan leg je vooraf vast wie welk deel van de capaciteit mag gebruiken en hoe je verrekent als er afgeregeld wordt.
Meer opwek op een bestaande aansluiting?
Of cable pooling in jouw situatie kan, hangt af van je aansluiting, je bronnen en de ruimte in je gebied. Neem contact op, dan kijken we vrijblijvend mee.