Ontheffing zero-emissiezone wegens netcongestie: zo vraag je hem aan

In het kort:

• De ontheffing zero-emissiezone wegens netcongestie is een aparte ontheffingsgrond die sinds 1 januari 2026 bestaat voor ondernemers die door een vol net geen aansluiting krijgen.
• Je vraagt hem aan bij de RDW, per voertuig.
• De bewijslast ligt bij jou: je moet aantonen dat uitbreiding van je aansluiting nu niet mogelijk is.
• Een ontheffing die in 2026 wordt aangevraagd geldt landelijk, en bestaande ontheffingen kun je tot zes maanden voor afloop kosteloos verlengen.
• Een ontheffing is uitstel, geen oplossing. Je aanvraagdatum bij de netbeheerder blijft tellen, dus laat die lopen.

De ontheffing zero-emissiezone wegens netcongestie is een ontheffing waarmee je een niet-uitstootvrij bedrijfsvoertuig toch een zero-emissiezone in mag rijden, omdat je door een overbelast stroomnet de aansluiting voor je laadinfrastructuur niet of niet op tijd kunt krijgen. Sinds 1 januari 2026 is dat een zelfstandige grond in het ontheffingenbeleid, naast de al bestaande gronden. Daarmee erkent de regeling iets wat ondernemers in congestiegebieden al langer merkten: de zone gaat over je voertuigen, maar het knelpunt zit in je aansluiting.

Wat de ontheffing precies is en sinds wanneer die bestaat

Zero-emissiezones voor bedrijfsvoertuigen gelden inmiddels in bijna twintig gemeenten, plus op Schiphol, dat zelf geen gemeente is. Wie daar wil blijven laden en lossen met bestelbussen of vrachtwagens, moet overstappen op uitstootvrij vervoer. Dat vraagt laadinfrastructuur en dus vermogen.

Het ontheffingenbeleid is per 1 januari 2026 gewijzigd. Een van de nieuwe gronden is de ontheffing bij een overbelast stroomnet. Die is er expliciet voor bedrijven die kunnen laten zien dat de netbeheerder hun gevraagde capaciteit nu niet kan leveren.

Dat zones kunnen schuiven, laat Den Haag zien. In het coalitieakkoord van juli 2026 is de verdere aanscherping van de zone gepauzeerd en is de volledige overgang naar uitstootvrij doorgeschoven naar 2035, mede vanwege netcongestie en de druk op ondernemers. De zone zelf blijft bestaan, het tempo verandert. Reken dus niet op een landelijk uniform tijdpad en check per gemeente wat er geldt.

De RDW is het loket

Ontheffingen voor zero-emissiezones loop je aan bij de RDW, niet bij de gemeente. Je vraagt de ontheffing per voertuig aan en betaalt daarvoor de geldende kosten. De RDW beoordeelt, de gemeente handhaaft.

Praktisch betekent dat twee dingen. Je hebt je kentekengegevens nodig, en je hebt onderbouwing nodig die losstaat van de gemeente waar je rijdt.

De bewijslast ligt bij jou

Dit is het onderdeel dat de meeste aanvragen ophoudt. Je moet aantonen dat je de aansluiting die je nodig hebt nu niet kunt krijgen. De RDW vraagt daarvoor om stukken zoals:

• de communicatie met je netbeheerder over je aanvraag, of een weergave van de capaciteitskaart voor jouw locatie
• een recent uittreksel van de Kamer van Koophandel
• gegevens over je huidige aansluiting, zoals de aansluitovereenkomst of een energierekening
• in sommige gevallen kwartierwaarden of een rapport van een installateur of adviesbureau

Wat je met die stukken laat zien, is een verhaal met een datum: dit is mijn locatie, dit is de status van het net daar, dit heb ik aangevraagd, en dit is het antwoord dat ik kreeg.

Voor het onderdeel over de status van het net kun je de deelbare postcodepagina van deze site gebruiken als hulpmiddel bij je onderbouwing. Je vult je eigen postcode in en krijgt een server-gerenderde uitslag met een eigen URL, bijvoorbeeld netcapaciteitcheck.nl/postcode/1011AB, die je als link kunt delen of meesturen. Die pagina toont per postcodegebied de afname- en invoedingstatus uit de landelijke capaciteitskaart, met peildatum. Belangrijk: dat is een hulpmiddel om je situatie inzichtelijk te maken, geen bewijsstuk dat op zichzelf volstaat en geen document waarvan wij kunnen zeggen dat de RDW het accepteert. De correspondentie met je eigen netbeheerder over je eigen aanvraag blijft de kern van je dossier.

Landelijke werking en verlenging

Een ontheffing wegens netcongestie die in 2026 wordt aangevraagd, heeft landelijke werking. Je mag daarmee dus alle zero-emissiezones in, niet alleen die van de gemeente waar je je aanvraag deed. Voor bedrijven die in meerdere steden laden en lossen scheelt dat een stapel losse aanvragen.

Heb je al een ontheffing wegens netcongestie, dan kun je die tot zes maanden voor de afloopdatum kosteloos laten verlengen. Zet die datum in de agenda van degene die het wagenpark beheert. Een verlopen ontheffing repareer je niet achteraf.

De andere gronden die in 2026 zijn verruimd

De netcongestiegrond staat niet op zichzelf. Sinds 1 januari 2026 geldt ook:

• de ontheffing wegens bedrijfseconomische omstandigheden in alle gemeenten met een zero-emissiezone, in plaats van alleen in de gemeente die hem verleende, met een looptijd van een jaar
• langere termijnen voor voertuigen die nog niet uitstootvrij verkrijgbaar zijn: voor nieuwe bestelauto's zeven of tien jaar, voor nieuwe vrachtwagens tien of dertien jaar, afhankelijk van het voertuig

Loop die gronden na voordat je op netcongestie aanvraagt. Soms past een andere grond beter bij je situatie, en soms combineer je ze over een wagenpark heen.

Nieuwe borden bij de zones

Sinds 1 januari 2026 is er een landelijk uniform verkeersbord voor zero-emissiezones en milieuzones. Gemeenten vervingen de oude borden in de periode van 1 januari tot 1 juli 2026, waarbij de bestaande borden tot de vervanging geldig bleven. Voor je ontheffing verandert er niets door het bord, maar chauffeurs die op het oude beeld letten, herkennen de zone soms niet meer.

Deel 2: je plan voor daarna

Een ontheffing is uitstel, geen oplossing. Je krijgt tijd, geen aansluiting. Wie de looptijd gebruikt om niets te veranderen, staat aan het eind op hetzelfde punt, alleen met minder tijd. Vier dingen die je in die periode wel kunt doen.

Laat je aanvraag bij de netbeheerder lopen. Je positie in de wachtrij hangt aan de datum van je aanvraag. Trek je die in omdat je nu toch een ontheffing hebt, dan gooi je je plek weg. Hoe die volgorde werkt en waarom laadinfrastructuur zelden voorrang krijgt, staat in ons stuk over de voorrangsregels voor laadpalen.

Reken je laadbehoefte opnieuw uit op standtijd. De meeste bedrijven vragen te veel vermogen aan, omdat ze rekenen met het laadvermogen van de palen in plaats van met de uren dat de bussen stilstaan. Die som staat uitgewerkt in hoeveel capaciteit je wagenpark echt nodig heeft. Een lagere aanvraag is vaak sneller haalbaar.

Verdeel het beschikbare vermogen slim. Met load balancing op een laadplein laad je meer voertuigen op dezelfde aansluiting, door het vermogen over de nacht te verdelen in plaats van alles tegelijk te trekken.

Overweeg opslag. Een batterij vult de pieken op die je aansluiting niet aankan. Wat dat kost en wanneer het opweegt tegen verzwaren, behandelen we in batterij of een zwaardere aansluiting.

De combinatie die in de praktijk werkt: ontheffing aanvragen voor de voertuigen die nu de zone in moeten, aanvraag bij de netbeheerder laten staan, en in de tussentijd je laadplan zo aanpassen dat je met minder vermogen toe kunt. Dan is de ontheffing echt een overbrugging en geen afstel.

Veelgestelde vragen

Wat is de ontheffing zero-emissiezone wegens netcongestie?

Het is een ontheffing waarmee je met een niet-uitstootvrij bedrijfsvoertuig een zero-emissiezone in mag omdat je door netcongestie je stroomaansluiting niet of niet op tijd kunt uitbreiden. De grond bestaat sinds 1 januari 2026 en je vraagt hem aan bij de RDW.

Waar vraag ik de ontheffing aan?

Bij de RDW, via het landelijke ontheffingenloket voor zero-emissiezones. Gemeenten verwijzen daar naartoe. Je vraagt de ontheffing per voertuig aan en levert daarbij bewijsstukken over je aansluiting mee.

Wat moet ik aantonen bij de aanvraag?

Dat je de stroomaansluiting die je nodig hebt nu niet kunt krijgen. De RDW vraagt daarvoor onder meer om communicatie met je netbeheerder of een weergave van de capaciteitskaart, een uittreksel van de Kamer van Koophandel en gegevens over je huidige aansluiting. Soms is aanvullend een rapport van een installateur of adviesbureau nodig.

Geldt de ontheffing in heel Nederland?

Een ontheffing wegens netcongestie die in 2026 wordt aangevraagd heeft landelijke werking, dus hij geldt in alle gemeenten met een zero-emissiezone en niet alleen in de gemeente waar je hem aanvroeg. Dat gold voor 2026 nadrukkelijk niet vanzelf voor elke andere ontheffingsgrond.

Kan ik een bestaande ontheffing verlengen?

Ja. Bestaande ontheffingen wegens netcongestie kun je tot zes maanden voor de afloopdatum kosteloos laten verlengen. Zet die datum in je agenda, want een verlopen ontheffing herstel je niet met terugwerkende kracht.

Is een ontheffing een oplossing voor mijn aansluitprobleem?

Nee. Je koopt er tijd mee, geen capaciteit. Je aansluitaanvraag bij de netbeheerder loopt door en je plaats in de wachtrij blijft gekoppeld aan de datum van die aanvraag. Gebruik de looptijd van de ontheffing om je laadplan, je standtijd en eventuele opslag uit te werken.

Zijn de borden bij de zones veranderd?

Ja. Sinds 1 januari 2026 is er een landelijk uniform verkeersbord voor zero-emissiezones en milieuzones. Gemeenten vervingen de oude borden in de periode van 1 januari tot 1 juli 2026; tot de vervanging bleven de bestaande borden geldig.

Actuele voorwaarden en tarieven staan bij de RDW en het overzicht van zones en ingangsdatums bij Op weg naar ZES.

Weten of het net op jouw locatie de rem is?

Of je aansluiting haalbaar is, verschilt per postcodegebied en per voedingsgebied. Neem contact op, dan kijken we vrijblijvend mee naar jouw locatie en je laadplan.