In het kort:
- Reken op energie per etmaal en op standtijd, niet op het maximale laadvermogen van de palen.
- Een voertuig dat twaalf uur stilstaat heeft een fractie van het vermogen nodig van een voertuig dat in een uur bij moet laden.
- Voor een driefasenaansluiting geldt: kW is 1,73 maal 400 volt maal ampere, gedeeld door 1000. Bij 3x80A is dat ongeveer 55 kW.
- Tel je laadbehoefte op bij je bestaande piek, want de netbeheerder kijkt naar het totaal.
- Zero-emissiezones dwingen veel wagenparken richting 2027 en 2028 tot elektrificeren, precies als het net het krapst is.
De meeste bedrijven rekenen hun laadbehoefte te hoog uit. Ze tellen het maximale vermogen van alle laadpunten bij elkaar op, komen op een getal waar geen aansluiting tegenop kan, en concluderen dat ze moeten verzwaren. Terwijl de vraag niet is hoe snel je kunt laden, maar hoeveel energie er per etmaal in moet en hoeveel uur je daarvoor hebt.
Reken in energie, niet in vermogen
Begin bij de kilometers. Een bestelbus die dagelijks 120 kilometer rijdt bij een verbruik van ongeveer 25 kWh per 100 kilometer heeft zo'n 30 kWh per dag nodig. Tien van die bussen samen komen op 300 kWh per etmaal.
Nu de tweede vraag: hoeveel uur staan ze stil? Als ze om zes uur 's avonds binnenkomen en om zeven uur 's ochtends weer vertrekken, heb je dertien uur. Dan is 300 kWh gedeeld door dertien uur ongeveer 23 kW aan gemiddeld laadvermogen.
Dat is een heel ander getal dan tien laadpunten van elk 22 kW, wat op papier 220 kW zou vragen. Dat verschil van bijna een factor tien is precies waarom zoveel bedrijven onnodig een verzwaring aanvragen.
Waar het misgaat
De rekensom hierboven werkt alleen als de standtijd echt beschikbaar is. Drie situaties breken hem.
Voertuigen die overdag terugkomen en binnen een uur weer weg moeten. Dan heb je piekvermogen nodig, en gemiddelden helpen niet.
Voertuigen die niet allemaal tegelijk binnen zijn. Als de helft van je wagenpark 's nachts elders staat, verandert je hele profiel.
En seizoen of drukte. Reken op je drukste periode, niet op een gemiddelde week, anders sta je in november stil.
Vuistregel: neem je totale energiebehoefte per etmaal, deel door het aantal uren dat de voertuigen daadwerkelijk aan de laadpaal staan, en houd daarna marge voor de drukste dagen.
Tel je bestaande verbruik erbij op
Dit wordt vaak vergeten. De netbeheerder kijkt niet naar je laadpunten maar naar je totale aansluiting. Je laadbehoefte komt dus bovenop het verbruik van je gebouw, je machines en je koeling.
Voor een driefasenaansluiting reken je het beschikbare vermogen uit met kW is 1,73 maal 400 volt maal het aantal ampere, gedeeld door 1000. Een aansluiting van 3x80A levert daarmee ongeveer 55 kW. Verbruikt je bedrijf overdag al 25 kW, dan houd je 30 kW over voor laden. Dat is bij nachtladen ruim voldoende voor een flink wagenpark, maar overdag nauwelijks voor twee snelle laadsessies.
Hier zit meteen de meest ondergewaardeerde meevaller: de meeste bedrijfsverbruik zit overdag, en de meeste laadbehoefte 's nachts. Die twee bijten elkaar niet. Met dynamische verdeling gebruik je 's nachts vrijwel je hele aansluiting voor laden. Hoe dat werkt staat in ons stuk over load balancing op een laadplein.
Wanneer je wel moet verzwaren
Er zijn drie signalen. Je energiebehoefte past niet meer in de beschikbare uren. Je hebt structureel snelladen nodig omdat voertuigen kort staan. Of je zit al tegen de grens van je aansluiting aan zonder laadpunten.
In dat geval geldt de grens van 3x80A: daarboven word je grootverbruiker, met andere tarieven en een gecontracteerd transportvermogen.
De deadline die je planning bepaalt
Elektrificeren is voor veel wagenparken geen vrije keuze meer. Volgens Ondernemersplein mogen bestelauto's met emissieklasse 5 tot 1 januari 2027 een zero-emissiezone in, en bestelauto's met emissieklasse 6 met datum eerste toelating van voor 1 januari 2025 tot 1 januari 2028. Voertuigen die vanaf 1 januari 2025 op kenteken zijn gezet, moeten uitstootvrij zijn om de zone in te mogen.
Ongeveer twintig gemeenten hebben inmiddels een zero-emissiezone en het landelijk streven ligt op dertig tot veertig. Rijd je regelmatig binnensteden in, dan ligt je vervangingsmoment dus vast.
En dat botst met het net. Vanaf 1 januari 2027 wordt restcapaciteit verdeeld op volgorde van aanvraagdatum. Wie zijn laadbehoefte nu berekent en op tijd aanvraagt, staat vooraan. Wie wacht tot de bussen vervangen moeten worden, staat achteraan in een rij van duizenden. Wat dat voor je positie betekent lees je in ons artikel over de voorrangsregels voor laadpalen.
Veelgestelde vragen
Hoe bereken ik de laadcapaciteit voor mijn wagenpark?
Neem je totale energiebehoefte per etmaal in kWh en deel die door het aantal uren dat de voertuigen aan de laadpaal staan. Dat geeft het gemiddelde laadvermogen dat je nodig hebt, en dat is vrijwel altijd veel lager dan de optelsom van alle laadpunten.
Hoeveel kWh gebruikt een elektrische bestelbus?
Reken globaal met ongeveer 25 kWh per 100 kilometer, afhankelijk van model, belading en seizoen. Een bus die 120 kilometer per dag rijdt komt daarmee op ongeveer 30 kWh per etmaal.
Hoeveel vermogen heb ik over voor laden?
Het vermogen van je aansluiting min je bestaande verbruik. Bij 3x80A heb je ongeveer 55 kW; verbruikt je bedrijf al 25 kW, dan blijft er circa 30 kW over. 's Nachts is dat vaak vrijwel de volledige aansluiting.
Moet ik verzwaren voor een elektrisch wagenpark?
Niet per definitie. Bij lange standtijden kom je vaak toe met je bestaande aansluiting en slimme verdeling. Bij korte standtijden, snelladen of een aansluiting die al vol zit wordt verzwaren wel nodig.
Waarom is standtijd belangrijker dan laadvermogen?
Omdat de hoeveelheid energie die erin moet vastligt, maar de snelheid waarmee dat gebeurt niet. Hoe langer een voertuig staat, hoe lager het vermogen mag zijn.
Wanneer moet ik mijn bestelbussen vervangen?
Dat hangt af van de emissieklasse en van de zones waar je rijdt. Bestelauto's met emissieklasse 5 mogen tot 1 januari 2027 een zero-emissiezone in, emissieklasse 6 met datum eerste toelating voor 1 januari 2025 tot 1 januari 2028.
Wil je weten of je aansluiting volstaat?
Of je met je huidige aansluiting uitkomt hangt af van je standtijden, je bestaande verbruik en de capaciteit op jouw locatie. Neem contact op, dan kijken we vrijblijvend mee.