In het kort:
- Sinds 1 juli 2026 is de automatische reservering voor kleinverbruikers vervallen; laadpalen profiteerden daar tot dan van.
- Het prioriteringskader van de ACM kent drie categorieen: congestieverzachters, veiligheid en acute zorg, en basisbehoeften.
- Publieke laadpalen en mkb vallen daar in de regel buiten en komen dus op de wachtlijst.
- Tot 1 januari 2027 gaat vrijgekomen ruimte eerst naar prioritaire aanvragen; daarna telt de aanvraagdatum.
- Laadinfrastructuur met opslag kan onder omstandigheden wel als congestieverzachter gelden.
Sinds 1 juli 2026 verdelen netbeheerders schaarse transportcapaciteit volgens het maatschappelijk prioriteringskader van de ACM. Voor laadinfrastructuur pakt dat ongunstig uit: laadpalen staan niet in een van de voorrangscategorieen, terwijl ze tot 1 juli juist meeliftten op de reservering voor kleinverbruik.
Wat er precies is veranderd
Netbeheerders hielden altijd een deel van de capaciteit vrij voor kleinverbruikaansluitingen. Huishoudens, nieuwbouw, mkb en laadpalen konden daardoor meestal worden aangesloten, ook in drukke gebieden.
Dat leidde tot situaties waarin maatschappelijke voorzieningen achter het net visten. Daarom is die reservering per 1 juli 2026 gestopt. Sindsdien komt iedereen in een congestiegebied op dezelfde wachtlijst tot er weer capaciteit beschikbaar komt, zoals het Interprovinciaal Overleg beschrijft.
De drie categorieen, en waarom laadpalen erbuiten vallen
Het prioriteringskader van de ACM kent drie voorrangscategorieen, in deze volgorde:
Eerst congestieverzachters: projecten die zelf ruimte op het net creeren, zoals grootschalige batterijopslag en flexibele opwek. Daarna veiligheid: activiteiten die de nationale veiligheid en publieke diensten borgen, zoals ziekenhuizen, hulpdiensten en defensie. Daarna basisbehoeften: maatschappelijke functies zoals woningbouw, zorg, scholen en openbaar vervoer.
Een publieke laadpaal of een laadplein bij een bedrijf past in geen van drieen. Openbaar vervoer valt wel onder basisbehoeften, dus laadinfrastructuur voor bussen ligt anders dan laadinfrastructuur voor bestelbusjes.
De uitzondering die het overwegen waard is
Er is een route die de moeite van het onderzoeken waard is. De eerste categorie gaat over projecten die het net juist ontlasten. Een laadplein dat is gecombineerd met batterijopslag en dat aantoonbaar flexibel wordt aangestuurd, ontlast het net op piekmomenten in plaats van het te belasten.
Of jouw project daaronder valt is geen kwestie van een goed verhaal maar van aantoonbare sturing en van de beoordeling door je netbeheerder. Het is dus geen garantie, maar bij een groter project is het een gesprek waard voordat je de aanvraag indient.
Wat de aanvraagdatum waard is
Tussen 1 juli 2026 en 1 januari 2027 gaat vrijgekomen ruimte eerst naar de prioritaire categorieen. In die periode schuif je als laadpaalexploitant niet op, hoe vroeg je aanvraag ook binnen is.
Vanaf 1 januari 2027 verandert dat: restcapaciteit wordt dan verdeeld onder partijen zonder prioriteit, op volgorde van aanvraagdatum. Je aanvraagdatum is daarmee het enige onderdeel van deze systematiek waar je zelf invloed op hebt. Uitstellen is plekken inleveren. Meer daarover in ons artikel over 1 januari 2027.
Voor gemeenten en exploitanten met een uitrolplan: de volgorde van je aanvragen bepaalt straks de volgorde van je uitrol. Dien aan voor locaties waar je zeker van bent, ook als de plaatsing later komt.
Hoe lang de rij is
Ter illustratie van de schaal. Bij Liander stonden eind juni 2026 nog 8.907 bedrijven op de wachtlijst voor een nieuwe of zwaardere aansluiting, blijkt uit het halfjaarbericht van Alliander. Bij Enexis stonden er halverwege 2026 11.128 aanvragen, en die lijst groeide juist.
Tegelijk moet de laadinfrastructuur hard groeien: de Nationale Agenda Laadinfrastructuur werkt toe naar 1,7 miljoen laadpunten in 2030. Die twee bewegingen wringen, en dat is precies waarom locatiekeuze belangrijker wordt dan ooit.
Wat dit betekent voor je locatiekeuze
Als je geen voorrang hebt en de wachttijd per gebied sterk verschilt, wordt de beschikbare capaciteit een selectiecriterium in plaats van een detail achteraf.
Concreet: check de status van een locatie voordat je een huurcontract tekent of een uitrolplan vaststelt. Een locatie in een gebied met ruimte kan jaren eerder in bedrijf zijn dan een vergelijkbare locatie tien kilometer verderop. Meer over wat er intussen wel kan lees je in ons stuk over laadpalen bij netcongestie.
Veelgestelde vragen
Hebben laadpalen voorrang op het stroomnet?
Nee. Publieke laadpalen en laadinfrastructuur bij bedrijven vallen in de regel buiten de drie prioriteitscategorieen van de ACM. Sinds 1 juli 2026 komen aanvragen zonder prioriteit in een congestiegebied op de wachtlijst.
Wat zijn de drie prioriteitscategorieen?
Congestieverzachters die zelf ruimte op het net creeren, veiligheid en acute zorg, en basisbehoeften zoals woningbouw, zorg, scholen en openbaar vervoer.
Kan mijn laadproject alsnog voorrang krijgen?
Mogelijk als het aantoonbaar als congestieverzachter werkt, bijvoorbeeld door combinatie met batterijopslag en flexibele aansturing. Dat beoordeelt je netbeheerder; het is geen automatisme.
Waarom schuif ik nu niet op in de rij?
Tot 1 januari 2027 gaat vrijgekomen ruimte eerst naar de prioritaire categorieen. Pas daarna komt restcapaciteit beschikbaar voor partijen zonder prioriteit, op volgorde van aanvraagdatum.
Heeft het zin om nu al aan te vragen?
Ja. Omdat de verdeling vanaf 1 januari 2027 op aanvraagdatum gaat, bepaalt de datum van je complete aanvraag je plek in de rij.
Geldt dit ook voor laadinfrastructuur van het openbaar vervoer?
Openbaar vervoer valt onder de categorie basisbehoeften. Laadinfrastructuur die daaraan gekoppeld is, ligt daarmee anders dan laadpalen voor bestelbussen of bezoekers.
Een uitrolplan dat rekening houdt met het net?
Welke locaties kansrijk zijn en welke jaren gaan duren, verschilt per postcodegebied. Neem contact op, dan kijken we vrijblijvend mee naar jouw plannen.