Congestie betekent opstopping: er wil meer door een verbinding dan die aankan. Op het stroomnet heet dat netcongestie. Op piekmomenten moet het net dan meer stroom vervoeren dan de kabels en transformatoren in dat gebied kunnen hebben, aldus RVO.
In het kort:
- Congestie is een opstopping; bij stroom gaat het om te weinig transportcapaciteit op het net.
- Netcongestie kan op 2 manieren: bij afname (stroom gebruiken) en bij invoeding (stroom terugleveren).
- Het speelt vooral op piekmomenten. Buiten de piek is er vaak meer ruimte (RVO).
- In een vol gebied komen nieuwe en zwaardere aansluitingen op een wachtlijst.
- Waar het net vol zit, zie je op de netcongestie kaart en per adres met de netcongestie check.
Postcodecheck
Check de netstatus op je postcode
Zie direct of er op jouw locatie ruimte is voor een nieuwe of zwaardere aansluiting, en voor teruglevering.
Wat betekent congestie op het stroomnet?
Netbeheer Nederland omschrijft transportcapaciteit als de hoeveelheid elektriciteit (vermogen) die een netbeheerder op een deel van het net kan vervoeren. Is de piekbelasting op een plek hoger dan wat het net daar kan transporteren, dan heet dat netcongestie (Netbeheer Nederland, Wat is netcongestie).
Netbeheer Nederland maakt daarbij onderscheid tussen 2 begrippen:
- Netcongestie gaat over fysieke overbelasting op piekmomenten, nu.
- Transportschaarste gaat over de verwachting op langere termijn: de toekomstige piekbelasting is gelijk aan of hoger dan de beschikbare capaciteit.
Gebieden met transportschaarste staan op de capaciteitskaart van Netbeheer Nederland rood. In het dagelijks gebruik worden beide woorden vaak door elkaar gebruikt.
Afname en teruglevering
RVO onderscheidt 2 soorten:
- Afnamecongestie: er is te weinig ruimte om meer stroom af te nemen. Nieuwe of bestaande gebruikers komen op een wachtlijst voor meer capaciteit of een grotere aansluiting.
- Invoedingscongestie: er is te weinig ruimte om meer stroom terug te leveren. Nieuwe zon- of windinstallaties wachten langer op een aansluiting en bestaande installaties kunnen soms minder terugleveren.
Een gebied kan het ene hebben en het andere niet. Op de netcongestie kaart wissel je tussen beide richtingen.
Waarom zit het net vol?
Volgens RVO gebruiken we meer elektriciteit en minder gas, en wekken we meer stroom op uit zon en wind, terwijl het net daar nog niet op is ingericht. Netbeheer Nederland noemt onder meer dat het niet zozeer gaat om hoeveel stroom we gebruiken, maar wanneer, en dat uitbreiding van het net lange doorlooptijden heeft. Hoe het net is opgebouwd, lees je in hoe het stroomnet in Nederland werkt.
Wat betekent het voor jou?
Voor een huishouden met een gewone aansluiting merk je er meestal weinig van. Voor bedrijven die willen uitbreiden, laadpalen willen plaatsen of zonnepanelen willen aansluiten kan het betekenen dat de netbeheerder een nieuwe of zwaardere aansluiting niet direct kan leveren. Wat er sinds 1 juli 2026 voor bedrijven veranderde, staat in netcongestie regels 2026.
Veelgestelde vragen
Wat is netcongestie?
Netcongestie betekent dat het stroomnet op piekmomenten te weinig ruimte heeft om alle stroom tegelijk te vervoeren. Het net raakt dan overbelast. Dat kan bij het afnemen van stroom en bij het terugleveren. Zo omschrijft RVO het (gecontroleerd 22 mei 2026).
Wat is de betekenis van congestie?
Congestie betekent opstopping: er wil meer door een verbinding dan die aankan. Bij het stroomnet gaat het om te weinig transportcapaciteit op piekmomenten.
Wat is het verschil tussen congestie en netcongestie?
Congestie is het algemene woord voor een opstopping, ook in het verkeer. Netcongestie is congestie op het elektriciteitsnet.
Wat is het verschil tussen netcongestie en transportschaarste?
Volgens Netbeheer Nederland gaat netcongestie over overbelasting op piekmomenten nu, en transportschaarste over de verwachting dat de piekbelasting in de toekomst gelijk is aan of hoger ligt dan de capaciteit.
Hoe zie ik of er congestie is op mijn adres?
Vul je postcode in bij de netcongestie check. Je ziet dan apart voor afname en teruglevering of er een beperking is gemeld, op basis van de capaciteitskaart van Netbeheer Nederland.