In het kort:
- Sinds 1 juli 2026 krijgen kleinverbruikers (huishoudens en kleine bedrijven tot 3x80 ampère) niet meer automatisch voorrang op het stroomnet.
- Aanvragen zonder maatschappelijke prioriteit, zoals veel mkb en publieke laadpalen, komen in congestiegebieden op een wachtlijst.
- De verdeling loopt via het maatschappelijk prioriteringskader van de ACM, met drie categorieën: eerst congestieverzachters, dan veiligheid, dan basisbehoeften zoals woningbouw, zorg en scholen.
- In het grootste deel van provincie Utrecht geldt sinds 1 juli een aansluitpauze; nieuwe en zwaardere aansluitingen komen daar op een wachtlijst.
- Wachten is niet je enige optie: met eigen opwek, opslag en slimmer verbruik kun je vaak binnen je bestaande aansluiting verder.
Netcongestie betekent dat het elektriciteitsnet op sommige plekken en momenten te weinig transportcapaciteit heeft om alle gevraagde stroom te vervoeren. De netcongestie regels 2026 veranderen wie er binnen die schaarste als eerste wordt aangesloten. De belangrijkste wijziging ging in op 1 juli 2026: kleinverbruikers verliezen hun automatische voorrang, waardoor ook kleine bedrijven in drukke gebieden op een wachtlijst kunnen komen.
Wat is er op 1 juli 2026 veranderd?
Tot 1 juli 2026 reserveerden netbeheerders capaciteit voor kleinverbruikers, aansluitingen tot en met 3x80 ampère. Daardoor konden huishoudens en kleine bedrijven vrijwel altijd worden aangesloten, ook bij congestie. Grootverbruikers, met een aansluiting groter dan 3x80 ampère, stonden al op een wachtlijst.
Sinds 1 juli 2026 stopt dat automatisch reserveren. Transportcapaciteit wordt nu verdeeld op basis van maatschappelijke prioriteit, ongeacht of het om klein- of grootverbruik gaat. Aanvragen zonder prioriteit, zoals veel mkb en publieke laadpalen, komen in congestiegebieden op een wachtlijst. Is er ruimte over nadat de prioritaire aanvragen zijn behandeld, dan wordt die vanaf 1 januari 2027 verdeeld op volgorde van aanvraagdatum.
Het prioriteringskader van de ACM
De verdeling loopt via het maatschappelijk prioriteringskader dat de Autoriteit Consument en Markt heeft vastgesteld. Het kader kent drie categorieën, in deze volgorde: eerst congestieverzachters, projecten die zelf ruimte op het net creëren zoals grootschalige batterijopslag; dan veiligheid, activiteiten die de nationale veiligheid en publieke diensten borgen; dan basisbehoeften, maatschappelijke functies zoals woningbouw, zorg en scholen.
Valt jouw aanvraag buiten deze categorieën, dan heb je geen voorrang en is je plek op de wachtlijst afhankelijk van de aanvraagdatum en de beschikbare ruimte in je gebied.
Praktische tip: de datum van je complete, ondertekende aanvraag bepaalt mede je plek in de rij. Wie een uitbreiding voorziet, dient de aanvraag beter vroeg dan laat in.
De aansluitpauze in provincie Utrecht
In het grootste deel van provincie Utrecht geldt sinds 1 juli 2026 een aansluitpauze. In dat gebied zijn nieuwe en zwaardere aansluitingen voorlopig alleen mogelijk als het net fysiek wordt uitgebreid of als er ruimte vrijkomt door flexibeler gebruik. Andere aanvragen komen op een wachtlijst. In oktober 2026 beoordelen de netbeheerders of er weer ruimte is.
De aansluitpauze laat zien hoe scherp het knelpunt is geworden. Ook buiten Utrecht is het net in grote delen van Nederland vol, met Amsterdam als een van de vroegst en zwaarst getroffen gebieden. Wil je weten hoe het er in jouw gemeente voor staat, bekijk dan de status voor Utrecht of check je eigen postcode.
Wat betekent dit voor jouw bedrijf?
Voor bedrijven met uitbreidings- of verduurzamingsplannen betekent 1 juli 2026 dat een aansluiting niet langer vanzelfsprekend is. Een nieuwe of zwaardere aansluiting kan maanden tot jaren op zich laten wachten, afhankelijk van je regio en de beschikbare capaciteit. Dat raakt plannen voor elektrificatie, extra laadpunten, productiecapaciteit en teruglevering van eigen opwek. De eerste stap is weten waar je staat: is er in jouw gebied nog ruimte voor afname of invoeding, en bij welke netbeheerder zit je.
Welke opties heb je terwijl je wacht?
Op de wachtlijst staan hoeft niet te betekenen dat je stilstaat. Er zijn legitieme manieren om binnen je bestaande aansluiting verder te komen: eigen opwek combineren met batterijopslag om pieken af te vlakken; verbruik verschuiven naar momenten buiten de piek via een capaciteitsbeperkend of flexibel contract; of samenwerken met bedrijven in de buurt in een energiehub. Welke route past hangt af van je verbruikspatroon, je locatie en je tijdshorizon. Meer hierover lees je op de pagina uitbreiden ondanks een vol net.
Waar vind je de actuele status?
De netbeheerders publiceren de beschikbare capaciteit in de capaciteitskaart van Netbeheer Nederland. Die data ligt ten grondslag aan de statussen per gemeente en postcode op deze site. De Rijksoverheid beschrijft de bredere maatregelen tegen het volle net, waaronder het netcongestieloket van de RVO waar bedrijven subsidie kunnen aanvragen voor advies of investeringen.
Veelgestelde vragen
Wat verandert er precies op 1 juli 2026?
Vanaf 1 juli 2026 reserveren netbeheerders geen capaciteit meer automatisch voor kleinverbruikers. Huishoudens en kleine bedrijven zonder maatschappelijke prioriteit kunnen in congestiegebieden op een wachtlijst komen voor een nieuwe of zwaardere aansluiting.
Geldt de wachtlijst voor alle bedrijven?
Nee. Aanvragen met een maatschappelijke prioriteit, zoals zorg, scholen en woningbouw, gaan voor. Veel mkb en publieke laadpalen vallen buiten die prioriteit en komen daardoor eerder op een wachtlijst.
Wat is een aansluitpauze?
Een aansluitpauze betekent dat er tijdelijk geen nieuwe of zwaardere aansluitingen mogelijk zijn in een gebied. Aanvragen komen op een wachtlijst tot er weer ruimte op het net is. In het grootste deel van provincie Utrecht geldt zo'n pauze sinds 1 juli 2026.
Hoe lang is de wachttijd voor een aansluiting?
Dat verschilt sterk per regio en netbeheerder. In drukke gebieden lopen wachttijden op tot enkele jaren. De datum van je complete aanvraag bepaalt mede je plek in de rij.
Wat kan ik doen als ik geen voorrang heb?
Je kunt de wachtlijst combineren met oplossingen die binnen je bestaande aansluiting werken, zoals batterijopslag, verbruik verschuiven of samenwerken in een energiehub. Zo kun je vaak toch verder terwijl je wacht.
Waar zie ik of het net vol is in mijn gebied?
De actuele status voor afname en teruglevering staat per gemeente en per postcode op deze site, gebaseerd op de capaciteitskaart van Netbeheer Nederland. Je kunt je postcode checken voor de situatie op jouw locatie.
Weten wat er voor jouw locatie geldt?
De regels bepalen de spelregels, maar je startpunt is je eigen situatie: is er ruimte voor afname of invoeding, bij welke netbeheerder zit je, en welke route past. Bespreek je situatie via de zakelijke ingang, dan kijken we vrijblijvend mee naar de opties die bij je passen.