In het kort:
- Tussen 1 juli 2026 en 1 januari 2027 geldt een landelijke overgangsperiode voor de verdeling van netcapaciteit.
- In die periode gaat vrijgekomen ruimte eerst naar aanvragen met maatschappelijke prioriteit: congestieverzachters en veiligheid, daarna basisbehoeften zoals woningbouw, zorg en scholen.
- Pas vanaf 1 januari 2027 komt eventueel resterende ruimte beschikbaar voor partijen zonder prioriteit, en die wordt verdeeld op volgorde van aanvraagdatum.
- Netbeheerders houden vanaf dat moment alleen nog een beperkte hoeveelheid capaciteit achter de hand voor noodgevallen.
- Volgens brancheverwachtingen is die restcapaciteit in veel gebieden niet of zeer beperkt aanwezig.
1 januari 2027 is geen datum waarop je iets kwijtraakt. Het is de datum waarop bedrijven zonder maatschappelijke prioriteit voor het eerst aan de beurt komen bij het verdelen van wat er nog over is. En omdat die verdeling op volgorde van aanvraagdatum gaat, is de datum waarop je aanvraag binnenkomt nu al bepalend voor je plek in de rij.
Wat gebeurt er in de overgangsperiode?
Sinds 1 juli 2026 werken netbeheerders ook voor kleinverbruikers volgens het prioriteringskader van de ACM. Om die overstap zorgvuldig te laten verlopen geldt volgens Netbeheer Nederland een overgangsfase tot 1 januari 2027.
In die periode wordt de ruimte die tot nu toe voor kleinverbruik werd gereserveerd stapsgewijs verdeeld onder aanvragen met prioriteit. Eerst komen congestieverzachters en organisaties die zorgen voor veiligheid of acute zorg aan de beurt, daarna de basisbehoeften zoals woningbouw, scholen en warmteprojecten.
Voor bedrijven zonder prioriteit betekent dat concreet: in deze maanden schuif je niet op. De ruimte die vrijkomt gaat aan je voorbij, hoe vroeg je aanvraag ook is ingediend.
Wat verandert er op 1 januari 2027?
Vanaf die datum komt er wel iets voor je in beweging. Als er na de prioritaire aanvragen nog transportcapaciteit beschikbaar is, wordt die volgens Netbeheer Nederland verdeeld onder de partijen zonder prioriteit, zoals grote bedrijven, laadpalen en kleine ondernemers, en dat gebeurt op volgorde van aanvraagdatum.
Netbeheerders houden vanaf dat moment alleen nog een beperkte hoeveelheid capaciteit achter de hand voor echte noodgevallen. De verwachting in de sector is wel dat die restcapaciteit in veel gebieden niet of zeer beperkt aanwezig is. Waar alle capaciteit al vergeven is, komt ook op 1 januari 2027 iedere nieuwe aanvraag simpelweg op de wachtlijst.
Wat dit praktisch betekent: je aanvraagdatum is het enige onderdeel van deze systematiek waar je zelf invloed op hebt. Alles daarna is wachten op ruimte.
Waarom je aanvraag niet moet blijven liggen
Omdat er op volgorde van aanvraagdatum wordt verdeeld, is uitstellen letterlijk plekken inleveren. En de rijen zijn lang: bij Liander stonden eind juni 2026 nog 8.907 bedrijven op de wachtlijst, bij Enexis 11.128 aanvragen. Elke maand die je wacht, komen daar aanvragen bij die vóór jou terechtkomen.
Er is nog een reden om niet te wachten. Enexis geeft aan dat aanvragen die vóór 1 juli 2026 zijn gedaan meestal nog volgens de oude regels worden behandeld, en dat die in veel gevallen nog kunnen worden uitgevoerd. Heb je al een aanvraag liggen van voor die datum, dan is het dus zinvol om bij je netbeheerder te checken onder welk regime die valt en of je die positie niet per ongeluk kwijtraakt door je aanvraag te wijzigen.
Hoe lang het daarna duurt blijft afhankelijk van je gebied. Enexis noemt wachttijden die in sommige gebieden kunnen oplopen tot tien jaar. Meer cijfers en de verschillen per netbeheerder vind je in ons artikel over de wachtlijst en wachttijd in 2026.
Woningbouw: een aparte route en een vroegere datum
Voor woningbouw geldt iets anders, en dat is relevant voor ontwikkelaars en gemeenten. Woningbouw en het aardgasvrij maken van bestaande woningen vallen onder de categorie basisbehoeften, dus onder maatschappelijke prioriteit.
Belangrijker nog is de datum die daarvoor geldt. Vanaf 1 oktober 2026 kunnen gemeenten al vroeg in de planfase van een woningbouwproject een prioriteringsverzoek indienen, tot maximaal tien jaar voor de geplande oplevering. Tussen de aangemelde projecten onderling wordt capaciteit toegekend op basis van de indieningsdatum. Ook hier geldt dus: wie eerder indient, staat hoger.
Let op dat je bij een nieuwbouw- of verduurzamingsproject naast het transportverzoek ook een prioriteringsverzoek moet indienen. Hoe dat precies moet, wordt door de netbeheerders nog uitgewerkt.
Het kader maakt het net niet groter
Dit is de nuance die in de discussie vaak wegvalt. Het prioriteringskader bepaalt uitsluitend de volgorde waarin capaciteit wordt toegekend. Het verandert niets aan de fysieke situatie op het net en levert geen extra ruimte op.
Daarom is een aanvraag indienen maar de helft van het werk. De andere helft is kijken wat je kunt doen zonder op ruimte te wachten: je piekverbruik verlagen, verbruik verschuiven, of flexibiliteit aanbieden waarvoor je betaald krijgt. Hoe die vergoeding werkt lees je in ons artikel over de vergoeding voor flexibel stroomverbruik.
Wat je nu kunt doen
Drie stappen die concreet zijn. Check eerst hoe krap het net op jouw locatie is, want dat bepaalt of je met een aanvraag of met een alternatieve route verder komt. Dien vervolgens je aanvraag compleet in als je een uitbreiding voorziet, want de datum bepaalt je plek. En onderzoek parallel of je binnen je bestaande aansluiting verder kunt, zodat je niet afhankelijk bent van een datum in 2027.
Veelgestelde vragen
Wat verandert er op 1 januari 2027?
Vanaf die datum wordt de transportcapaciteit die na de prioritaire aanvragen nog over is, verdeeld onder partijen zonder maatschappelijke prioriteit, zoals grote bedrijven, laadpalen en kleine ondernemers. Die verdeling gebeurt op volgorde van aanvraagdatum.
Krijg ik op 1 januari 2027 automatisch een aansluiting?
Nee. Alleen als er in jouw gebied capaciteit over is. Netbeheerders houden vanaf dan slechts een beperkte hoeveelheid capaciteit achter de hand voor noodgevallen, en de verwachting is dat er in veel gebieden weinig of geen restcapaciteit is.
Waarom schuif ik nu niet op in de rij?
Tussen 1 juli 2026 en 1 januari 2027 gaat vrijgekomen ruimte eerst naar aanvragen met maatschappelijke prioriteit: congestieverzachters en veiligheid, en daarna basisbehoeften zoals woningbouw, zorg en scholen. Aanvragen zonder prioriteit komen pas daarna aan de beurt.
Heeft het zin om nu al aan te vragen?
Ja. Omdat de restcapaciteit vanaf 1 januari 2027 op volgorde van aanvraagdatum wordt verdeeld, bepaalt de datum van je complete aanvraag je plek in de rij. Uitstellen betekent plekken inleveren.
Wat als ik mijn aanvraag al voor 1 juli 2026 heb ingediend?
Enexis geeft aan dat aanvragen van vóór 1 juli 2026 meestal nog volgens de oude regels worden behandeld en in veel gevallen nog kunnen worden uitgevoerd. Check bij je eigen netbeheerder wat er voor jouw aanvraag geldt.
Geldt er iets anders voor woningbouw?
Ja. Woningbouw en het aardgasvrij maken van woningen vallen onder basisbehoeften en hebben daarmee prioriteit. Vanaf 1 oktober 2026 kunnen gemeenten al in de planfase een prioriteringsverzoek indienen, tot tien jaar voor de geplande oplevering, waarbij de indieningsdatum de onderlinge volgorde bepaalt.
Levert het prioriteringskader extra netcapaciteit op?
Nee. Het kader bepaalt alleen de volgorde waarin beschikbare capaciteit wordt toegekend. Het verandert niets aan de fysieke situatie op het net.
Weten wat er voor jouw locatie geldt?
Of je het beste inzet op een aanvraag, op flexibiliteit, of op beide, hangt af van hoe krap het net op jouw locatie is. Neem contact op, dan kijken we vrijblijvend mee naar de route die bij jouw situatie past.