In het kort:
- Je aansluiting en je gecontracteerde vermogen worden bepaald door je hoogste piek, niet door je gemiddelde verbruik.
- Vaak wordt die piek veroorzaakt door een handvol momenten per jaar waarop toevallig alles tegelijk draait.
- De goedkoopste maatregelen zijn organisatorisch: spreiden, volgordelijk starten, en processen verplaatsen.
- Pas als dat niet genoeg is, komen opslag en actieve sturing in beeld.
- Piekverlaging op grote schaal kan volgens onderzoek 20 tot 30 procent aan netwerkinvesteringen schelen.
Peak shaving is het verlagen van je hoogste vermogenspiek, zodat je binnen de grenzen van je aansluiting blijft. Het is de meest onderschatte route bij netcongestie, omdat veel bedrijven denken dat ze meer capaciteit nodig hebben terwijl ze eigenlijk een timingprobleem hebben.
Waarom je piek zoveel bepaalt
Een netaansluiting wordt niet gedimensioneerd op wat je per jaar verbruikt, maar op wat je op enig moment tegelijk vraagt. Als grootverbruiker leg je bovendien een gecontracteerd transportvermogen vast, en daarover betaal je, ook als je het maar zelden gebruikt.
In de praktijk wordt die piek vaak veroorzaakt door een klein aantal momenten: de ochtend waarop alle machines tegelijk opstarten, het moment dat de koeling aanslaat terwijl de compressor draait, of het uur waarop het hele wagenpark tegelijk aan de lader gaat. Haal je die samenloop eruit, dan zakt je piek zonder dat je minder produceert.
Begin bij de goedkoopste maatregelen
Volgordelijk starten. Machines die na elkaar opstarten in plaats van tegelijk. Vaak een instelling, geen investering.
Processen verplaatsen. Draai wat kan buiten je piekmomenten. Koeling, ventilatie, opladen en batchprocessen zijn hier de klassieke kandidaten.
Laden spreiden. Als je wagenpark 's nachts staat, is er geen reden om alles in het eerste uur vol te laden. Hoe je dat aanstuurt staat in ons artikel over load balancing op een laadplein.
Pauzes verschuiven. Klinkt triviaal, maar als alle chauffeurs tegelijk pauze hebben en tegelijk laden, zit daar een piek.
Begin altijd met meten. Zonder inzicht in wanneer je piek optreedt en waardoor, schiet je met hagel.
Als organisatorisch niet genoeg is
Dan komt techniek in beeld. Een batterij vangt de piek op en levert vermogen bij op het moment dat je erboven zou uitkomen. Dat werkt goed bij korte, scherpe pieken en slecht bij een structureel hoger verbruik.
De eerlijke afweging: opslag is zelden de goedkoopste oplossing. Enexis wijst er zelf op dat achter-de-meteroplossingen vaak duurder zijn dan een zwaardere aansluiting, want anders had iedereen er allang voor gekozen. De vraag is dus niet of een batterij duur is, maar of wachten je meer kost. Die rekensom staat in ons artikel over batterij of zwaardere aansluiting.
Wat het maatschappelijk oplevert
Piekverlaging is niet alleen jouw probleem. Volgens hoogleraar Machiel Mulder van de Rijksuniversiteit Groningen kan het verlagen van pieken op het hele netwerk 20 tot 30 procent aan netwerkinvesteringen schelen.
Dat verklaart waarom netbeheerders er een vergoeding tegenover zetten. Wie zijn piek kan verlagen op afroep, komt in aanmerking voor een flexcontract. Zo wordt piekverlaging niet alleen een besparing maar ook een inkomstenbron. Hoe die vergoeding is opgebouwd lees je in ons stuk over flexibel stroomverbruik.
Wanneer je toch moet verzwaren
Peak shaving verschuift verbruik, het verlaagt je totale energiebehoefte niet. Als je structureel meer energie nodig hebt, bijvoorbeeld omdat je van gas naar elektrisch gaat, dan lost het je probleem niet op.
Het onderscheid is simpel: heb je een timingprobleem of een volumeprobleem. Bij het eerste helpt peak shaving, bij het tweede heb je een zwaardere aansluiting nodig.
Veelgestelde vragen
Wat is peak shaving?
Het verlagen van je hoogste vermogenspiek, zodat je binnen de capaciteit van je aansluiting blijft en minder gecontracteerd vermogen nodig hebt.
Waarom is mijn piek belangrijker dan mijn jaarverbruik?
Omdat je aansluiting en je gecontracteerde transportvermogen worden bepaald door wat je op enig moment tegelijk vraagt, niet door de totale hoeveelheid die je per jaar gebruikt.
Wat zijn de goedkoopste maatregelen?
Organisatorische: machines na elkaar opstarten, processen verplaatsen naar rustige momenten, laden spreiden en piekmomenten uit elkaar trekken. Die vragen meestal geen investering.
Heb ik een batterij nodig voor peak shaving?
Niet per se. Een batterij helpt bij korte, scherpe pieken die je organisatorisch niet weg krijgt. Bij een structureel hoger verbruik lost opslag het probleem niet op.
Levert peak shaving geld op?
Ja, op twee manieren. Je kunt een lager gecontracteerd vermogen aanhouden, en als je op afroep kunt beperken kom je in aanmerking voor een vergoeding via een flexcontract.
Wanneer moet ik toch verzwaren?
Als je structureel meer energie nodig hebt in plaats van andere timing, bijvoorbeeld bij het vervangen van gas door elektriciteit. Peak shaving verschuift verbruik, het verkleint het niet.
Weten of je een timing- of een volumeprobleem hebt?
Dat verschil bepaalt of je met peak shaving verder komt of dat je een aanvraag moet indienen. Neem contact op, dan kijken we vrijblijvend mee.